Myanmar Sipaite in Hmuhkhawmna avangin Rakhine-ah buaina a sang chho zel
Myanmar-a hnam ralthuam keng pawl chak ber pawl, Arakan Army (AA) nena thla tam tak chhung inkahhai chhe tak karah junta-in sipai a thawhkhawm ṭan hnuah Rakhine-ah sipai buaina a sang chho zel a ni.
Junta hian kar kalta chhung khan Rakhine khawpui leh khawpui hrang hrangah a sipaite a tichak a, AA hian ram chhung hmun dangah pawh dodalna beihpui thlaknaah a tel a ni.
Regime force-te pawhin khawpui chhungah kawngkhar tinah an kal a, AA fighter-te thiltih dan leh an awmna hmun chungchangah in neitute an zawtfiah ṭhin niin tualchhung mite chuan an sawi.
AA hian Brotherhood Alliance’s Operation 1027 offensive a zawm a, kar hnih kalta chhung khan Shan leh Kachin state-a junta target tam tak an man tawh a, Sagaing leh Mandalay hmar lam bial pawh an la tawh bawk.
Civilian National Unity Government chuan he beihpui thlakna hi ram pumah a darh zel niin a sawi a, hei hi sipai sorkar paihthlak tumna kawnga ruahmanna felfai tak kalpui a nih thu a sawi.
he civilian National Unity Government chuan sipai sawrkar paihthlak tura ruahmanna inzawmkhawm kalpui mek zingah ram pumah beihpui thlakna hi a darh zel niin a sawi.
Rakhine tualchhung mite chuan tun kar chhung khan junta force-te chuan khawpui lianah AA member, an chhungte leh ṭhiante an zawng ṭan niin an sawi. Heng zingah hian Kyaukphyu pawh a tel a, hetah hian sorkar chuan China’s Belt and Road Initiative tan economic zone bik leh deep-sea port a siam mek a ni.
Kyaukphyu-a chengte chuan junta sipaite leh police-te chu AA member-te chungchang hriat duh neia mipuite zawhna chhangin, zan leh zan in chhungah an lut ṭhin tih an sawi.
“Zan lama an tih thin chhungkaw registration endikna ang a ni lo. Tunah chuan AA hi kan thlawp em tih emaw, a member emaw, a thlawptu emaw hming kan sawi thei em tih an zawt nghal a ni,” tiin Kyaukphyu-a cheng pakhat chuan a sawi.
Junta chuan Kyaukphyu khawpuiah ralthuam keng tam zawk a tirh thu a sawi a, tualchhung mite zingah pawh plainclothes spy an tirh pawh a ni thei tih a sawi.
Regime force-te pawhin civil mite chu an titawp a, an check fo bawk a, journalist leh activist-te chu duh duhin an man bawk a, hei hi Rakhine-a information blackout siam tumna niin a lang.
Khawpui Sittwe-a chengte chuan junta hian Thawhlehni aṭang khan Kyauktaw leh Ponnagyun aṭanga sipaite hmangin chutah chuan an base a tichak tih an sawi.
“Sittwe-ah hian chakna chak tak an neih theih nan an enkawl mek a ni. Base pakhat atanga base danga ei leh in leh ralthuam an phurh lai pawh kan hmu tawh bawk. Hengte hi [sipai chakna atana] inbuatsaihna a ni em tih erawh kan sawi thei lo a, mahse state of alert a ni ngei ang,” tiin Sittwe-a cheng pakhat chuan a sawi.
Junta hian Sittwe leh Kyauktaw chhehvela checkpoint-te bakah Mrauk U leh Ann township-a a base vengtute hnenah sipai chakna a tir bawk a, kawngpui kalte chuan check tihpun an tawk a ni.
Irrawaddy hian AA thupuangtu Khaing Thukha hnen aṭangin thuchhuah siamin, mahse chhanna an hmu lo.
Nilaini-a thuchhuah an siamah Brotherhood Alliance chuan Rakhine State-ah junta sipaite chu tihchak an nih thu an sawi a, a bik takin tuipui kaltlangin an chak zawk tih an sawi.
Ethnic alliance chuan junta hian state chhungah sipai inbuatsaihna an nei tih a chiang hle tih an sawi.
AA hian Rakhine-ah mipui thlawpna a nei a, regime force-te nena buaina inthlak danglam zel karah hmun ṭhenkhatah thuneihna a nei reng a ni.
Myanmar sipaite’n kum hnih chhung an inbeihnaah chhiatna nasa tak an tawh avangin November 2020 khan informal ceasefire siam tura inremna siam a ni. Chumi hnuah AA chuan Rakhine State hmun thenkhatah anmahni administration an din tan ta a ni. Kum 2022 khan indona hi a inṭan leh a, nikum November thla khan inkahhai dang an inrem leh a ni.
AA hi kum 2009 khan United League of Arakan (ULA)-a armed wing angin din a ni a, a din tirh aṭanga din a ni. Kum 2015 aṭang khan Myanmar sipai pawlte a bei ṭan a, Rakhine tan autonomy nasa zawk a zawng a ni.
